تبلیغات
iranharier - نیروی هوایی پاکستان

نیروی هوایی پاکستان

دوشنبه 15 مرداد 1386 , توسط امید harier
 

اشاره: بحث نوسازی و تجهیز نیروی هوایی کشورمان، بحثی است که پس از پایان جنگ تحمیلی، همواره مطرح بوده است. اما در عمل، به دلیل مشکلات سیاسی و ... و تا حدودی نیز کم توجهی مسولان، این مساله هنوز به درستی پیاده نشده است. در این راستا، نگاهی به وضعیت نیروهای هوایی کشورهای منطقه و همچنین بررسیبرنامه های آتی این نیروهای هوایی، می تواند مسایل مختلفی را در مورد جایگاه نیروی هوایی کشورمان و وضعیت فعلی آن روشن سازد. به علاوه، داشتن اطلاعات کافی از ساختار نیروهای هوایی مختلف و نحوه آرایش این نیروها مساله ای است که می تواند بسیار مفید واقع شود.

 نیروی هوایی پاكستان (PAF) از روز 15 اوت 1947 با تعدادی خلبان و هواپیما كار خود را آغاز كرده و در حال حاضر PAF دارای حدود 330 هواپیمای جنگنده و 45000 پرسنل است. استخوان بندی نیروی هوایی پاکستان از پنج معاونت عملیات، مهندسی، پرسنل، برنامه ریزی و آموزش تشکیل شده است.

 

1- نیروی هوایی پاكستان  - ساختار فرماندهی

از لحاظ جغرافیایی، PAF به سه مرکز فرماندهی تقسیم می‌شود. این مراکز عبارتند از بخش شمالی (واقع در پیشاور)، بخش مركزی (واقع در سرگودا) و بخش جنوبی (واقع در مسرور كراچی). این مراکز فرماندهی دارای 4 مركز عملیاتی واقع در شمال (پیشاور)، غرب(کویته)، مركز (سرگودا) و جنوب (كراچی) و هفت مركز گزارش و كنترل فرعی است.

 

 PAF دارای نه پایگاه عملیاتی اصلی است كه تحت هر شرایطی (در زمان جنگ یا صلح) به طور كامل فعال می‌باشند. این نه پایگاه مجهز به 11 پایگاه تهاجمی هستند كه در زمان جنگ به طور كامل فعال می‌شوند.

 

نیروی هوایی پاکستان- انواع هواپیماها و هلیکوپترها

این نیروی هوایی دارای 22 اسكادران رزمی است. شش عدد از این اسكادران‌ها با استفاده از Aerospatial Alouette III عملیات نجات و جستجو را انجام می‌دهند و یك واحد نیز عملیات حمل و نقل را برعهده دارد.

بخش هوانوردی نیروی دریایی پاكستان (Pakistan Naval Aviation) با استفاده از هواپیماهای P-3C Orion، Berguet Atlantic ، فوكر F-27، MK45، westland lynx HAS.3 و Alouette III عملیات گشت هوایی خود را به انجام می‌رساند.

میراژهای فرانسوی نیز از سال 1967 به خدمت نیروی هوایی پاكستان در آمده اند. هواپیماهای میراژ III دارای سرعت بالایی بوده و در هر شرایط آب و هوایی قابل استفاده هستند. مجهز به حسگرهای دمایی با برد بالایی نیز هستند و در عین حال هم به عنوان جنگنده و هم به عنوان بمب افكن به کار می روند. در حالی كه میراژ 5 دارای نوع جنگنده زمینی (Ground attack) نیز هست. در سال 1990، PAF، 43 فروند میراژ III دسته دوم را از استرالیا تحویل گرفت و در سال 1996 نیز 40 فروند میراژ III نوسازی شده و میراژ 5 را از فرانسه دریافت كرد. 40 فروند جنگنده فالكن F16 A/B نیز توسط آمریكا در 1980 به ناوگان نیروی هوایی پاكستان پیوست که البته PAF 10 سال بعد دسته دیگری از این هواپیماها نیز سفارش داد.

با تحریك اقتصادی غرب، پاكستان به چین به عنوان اصلی ترین بازوهای تامین كننده نیازهای خود روی آورد و تاكنون از این كشور جنگنده‌های چنزو اف- 7 پی و اف – 7جی چند منظوره و هواپیماهای پشتیبانی A-5III را دریافت كرده است.

اف 7، نوعی از میگ 21 است كه تحت لیسانس چین ساخته شده است. نیروی هوایی پاكستان از سال 2002 در حال دریافت 55 فروند از آخرین نوع اف 7 پی / جی با تكنولوژی متوسط است تا بدین وسیله خلبانان و خدمه پرواز خود را با سیستم‌های تسلیحات نیرومندتر آشنا سازد.

در سال 1999 چین و پاكستان همكاری مشتركی با سهم %50 برای ساخت FC- Super7 امضا كردند. این هواپیما بعدها به JF-17 Thunder مشهور گردید. انتظار می‌رود در اواخر دهه جاری JF-17 به تولید انبوه برسد.

PAF علاقهمند است كه تا سال 2020، 150 فروند از این جنگنده سبك وزن چند منظوره را جایگزین هواپیماهای F-7 میراژ و A-5III خود نماید. تاكنون پنج مدل اولیه از JF-17 ساخته شده است . ماكزیمم سرعت این هواپیما  8/1 ماخ بوده با وجود این كه برد آن كمتر از F-16 است، JF-17 توانایی ناوبری و هدایت و حمله در هر شرایط آب و هوایی، حمل طیف وسیعی از مهمات و درگیری با هدف در هر سرعت و ارتفاعی را داراست. Fairing های نوك بال این هواپیما محل قراردادن تجهیزات جنگ الكترونیكی است. این هواپیما مجهز به تسلیحات چینی مانند رادار نیمه فعال هدایت كننده و موشك هوا به هوا است كه از توانایی‌های كمتری برخوردار هستند.

پاكستان همچنین 6 فروند هلیكوپتر HAI Z-9C را از چین خریداری نموده.

هوانوردی پاكستان نیز با جایگزین كردن هواپیماهای آتلانتیكس خود توسط 8 فروند هواپیماهای گشت دریایی دوربرد P3C Orion قدرت بیشتری یافت.

در 25 اوت 2005 یك فروند میراژ به دلیل عمر بالا (در حدود 30 سال) و به دلیل ساییدگی برخی قطعات آن سقوط كرد. در این شرایط نیروی هوایی پاكستان در تهیه قطعات اضافی برای این هواپیما با مشكلاتی مواجه گردید، زیرا شركت Dassault تولید برخی از قطعات را متوقف ساخته بود. با این وجود نیروی هوایی پاكستان نمی‌توانست این هواپیما را به دلیل نقش آنها در بازدارندگی هسته‌ای بازنشسته كند. برای رفع این مشكل، PAF در سال 2004 از نیروی هوایی لیبی، كه به دلیل تحریم اقتصادی هواپیماهای میراژ خود را باز نشسته کرده بود ، 150 موتور ،پنجاه فروند میراژ و مقدار زیادی قطعات یدكی خریداری نمود.

 

نیروی هوایی پاکستان- هواپیماها و سیستم آموزشی

شركت گروه هوانوردی پاكستان با همكاری چین هواپیمای (k-8) karakoram 8 و Super Mushshak را از روی هواپیمای سوئدی Saab MFI-17 تولید كرده است که خود نیز این هواپیماهای آموزشی را به خدمت گرفته است.

در عین حال K-8 که یک جت آموزشی دو نفره‌ است، كه تاكنون به 8 كشور در خاورمیانه فروخته شده است، در حالی كه هواپیمای آموزش مقدماتی سبك وزن Super Mushshak كه دارای موتور پیستونی با قدرت 1940 كیلووات است توسط عربستان سعودی و عمان خریداری شده است.

به تازگی نیروی هوایی پاكستان قراردادی را برای دریافت 27 فروند k-8 امضا نموده‌اند. PAF، دارای 16 فروند از این هواپیماها می‌باشد.

در آینده، نیروی هوایی پاكستان به MFI-mushshak برای آموزش ابتدایی، k-8 برای آموزش پایه‌ای نوع دو صندلی و JF-17 برای آموزش جنگنده مجهز خواهد شد.

ارتش‌های خارجی از تبحر پرسنل زمینی و هوایی پاكستان در شگفت هستند. در این سیستم همواره پس از دادن آموزش‌ها حداقل دو زن برای گذراندن آموزش‌های پرواز انتخاب می‌شوند که ‌این موضوع نشانگر تمایل مقامات PAF بر حضور مؤثر زنان در صحنه نظامی این کشور است.

 

 نیروی هوایی پاکستان - تجهیزات موشکی

پاكستان از میان همسایگان، بیشترین خطر را از جانب هند احساس می‌كند. البته تعداد پرسنل نیروی هوایی هند (IAF) 4 برابر PAF می‌باشد. بعلاوه IAF ذخایر بیشتر، توانایی برد بالاتر، تعداد متخصصین بیشتر و توانایی انجام عملیات شناسایی قویتر را دارا بوده و همچنین دارای تعداد هلیكوپترهای جنگی معادل سه برابر PAF، قابلیت برتر حمل و نقل هوایی، امكانات ماهواره‌ای و تكنولوژی پنهان شدن از رادار (Stealth) می‌باشد.

هركدام از كشورهای پاكستان و هند دارای 40 كلاهك هسته‌ای بوده و هر دو ملیت پابه پای یكدیگر برای توسعه سیستم‌های پرتاب موشك‌های بالستیك خود تلاش می‌كنند. تا زمانی كه موشك شاهین II با 1080 مایل دریایی برد وارد خدمت گردد و هواپیماهای F-16 و میراژ 5 نیروی هوایی پاکستان تسلیحات دور برد هسته‌ای این كشور را تشكیل می‌دهند.

به طور كلی پاكستان، به عنوان كشوری كوچك، نمی‌تواند با هند وارد جنگ شود. برخلاف هند، پاكستان دارای امکان فرماندهی سه گانه نیروهای استراتژیك tri-service strategic forces) command) نمی‌باشد.

بدین معنی که كلاهك‌های جنگی پاكستان و سیستم‌های پرتاب ارتش یا نیروی هوایی به صورت مجزا مستقر هستند.

از آنجا كه نیروی هوایی پاكستان توانمندی واكنش سریع را ندارد، نیروهای متعارف باید تا رسیدن كلاهك‌های هسته‌ای، وظیفه حفظ خط مقدم را برعهده داشته باشند.

جنگنده‌های F-16 و میراژ 5 نیروی هوایی پاكستان به اندازه MIG27، میراژ 2000 اچ و Su30M نیروی هوایی هند، توانمند نیستند. لذا این کشور سعی در بهبود وضعیت كیفی هواپیماهای موجود از لحاظ قابلیت بقاپذیری نموده‌ است.

تكنیسین‌های پاكستانی موشك تی وارتر متعلق به آفریقای جنوبی كه یك موشك هوا به هوا با برد متوسط بوده و توسط رادار كنترل می‌شود را به موشك H-4 BVR با برد 65 مایل دریایی تغییر دادند. نوع سبكتر این موشك H-2 است كه مجهز به اشعه مادون قرمز می‌باشد و تا 32 مایل دریایی برد دارد، این دو موشك قابلیت حمل شدن توسط میراژ را دارند. موشك H-2 با Pytho4 و H-4 با AA-12 در نیروی هوایی هند قابل مقایسه هستند.

پاكستان در حال تولید سیستم موشك كروزی به نام ببور است. این نام با زیركی تمام بعد از این كه امپراطوری مغولستان 5 بار به هند حمله كرد انتخاب شده است، گفته می شود كه در ساخت این موشك مهندسان چینی و اوكراینی نیز همكاری داشته‌اند. این موشك دارای سرعت بالایی بوده توانمندی پرواز در سطح پایین و بردی برابر 70 مایل دریایی داشته و نوع كلاهك جنگی آن، هم از نوع معمولی و هم از نوع هسته‌ای است. موشك ببور در ابتدا برای پرتاب از سطح زمین و زیر دریا ساخته شد ولی قدم بعدی تبدیل این موشك به یك موشك هوا به زمین است.

نیروی هوایی پاکستان - برنامه‌های آتی

پس از واقعه 11 سپتامبر، پاكستان حمایت خود را از آمریكا برای مقابله با تروریسم اعلام كرد. به این ترتیب از شدت تحریم‌های وارده بر این كشور توسط جهان غرب كاسته شد. از طرفی آمریكا نیز از ترس این موضوع كه پاكستان با دسترسی به انرژی هسته‌ای به منطقه‌ای برای پرورش تروریسم تبدیل شده و سبب ایجاد ناامنی‌های منطقه‌ای شود، توجه بیشتری به این كشور نمود.

به این ترتیب پاكستان كمك‌های اقتصادی دریافت كرده، زمان‌بندی پرداخت وام‌های این كشور دوباره تنظیم گردیده و شرایط تجاری نیز برای پاكستان مساعد گردید. دولت پاكستان نیز كمك‌های دریافتی را برای توسعه‌های برنامه‌ریزی شده نیروهای ارتش و PAF به كار بردند.

نكته مهم برای اسلام آباد دسترسی به شبكه‌‌ای برای در اختیار داشتن آخرین تكنولوژی جنگی است و این به معنی حمایت غرب است.

پاكستان تصمیم دارد میراژهای قدیمی خود را مجهز به رادارها و سیستم‌های اویونیكی كند. كار مدرنیزه كردن سیستم‌های اویونیكی 14 فروند میراژ 5 نوع F, E توسط شركت ساژم فرانسه انجام می‌گیرد. در سپتامبر 2004 آمریكا با فروش 7 فروند C-130E به PAF موافقت نمود.

اما نیروی هوایی پاكستان همچنین قراردادی را با اندونزی برای دریافت 4 فروند هواپیمای ترابری CASA CN-235 امضا كرده است. در پی شكل‌گیری همكاری‌های جهانی جدید، جنگنده‌های F-16 پاكستان در اکتبر 2004 برای آموزش های جنگی به پایگاه Kanya در تركیه منتقل گردید.

نیروی هوایی آمریكا قراردادی 89 میلیون دلاری با لاكهید مارتین جهت تولید شش سیستم رادار قابل حمل و دوربرد ASTPS-77 برای پاكستان بست. این رادارهای تاكتیكی دائماً تصاویر سه بعدی از اهداف هوایی تا برد 243 مایل دریایی تا ارتفاع 100000 پا را فراهم می‌كند.

این هواپیماها همچنین مجهز به موشك‌های Block-II نیز هستند، PAF تا اواخر سال جاری، دو فروند P3C خود را كه زمین گیر شده‌اند راه‌اندازی خواهد كرد. این کشور همچنین تصمیم دارد از ترس اعمال دوباره تحریم ترکیبی از تجهیزات چینی و غربی را خریداری كند.

سیستم هشدار پیش‌هنگام هوایی (AEW) یكی از سیستم‌های حیاتی برای حفظ موقعیت نیروی هوایی پاكستان به شمار می‌آید. سیستم سوئدی Evieye كه دارای AEW بوده و بر روی Saab 2000 نصب خواهد شد، قابل رقابت با سیستم فالکن اسرائیل است كه بر روی Il-76S نصب شده و هند تمایل به خرید آن‌ها را دارد.

سیستم Evieye در مناطق مرتفع كوهستانی پاكستان مورد آزمایش قرار گرفته است.البته فروش برخی از تجهیزات به پاكستان منوط به اجازه از جانب آمریكاست.

در مارس 2005 به پاس كمك‌ها و حمایت‌های پاكستان از آمریكا در جنگ بر علیه تروریسم، بوش اجازه فروش جنگنده‌های F-16 به پاكستان را صادر كرد.

PAF تمایل به تجهیز ناوگان خود را داشته و تصمیمات اولیه نیز براساس خرید 79 فروند F-16 از لاكهید مارتین می‌باشد. 55 فروند از این جنگنده‌ها، F-16 نوع C/Dوخواهند بود و مابقی دستِ دوم می‌باشند.

به طور كلی پاكستان 60 سال را در حفظ حریم هوایی خود و ترساندن متجاوزان گذرانده و همواره تلاش خود را برای بدست آوردن آخرین تكنولوژی نموده است. استراتژی پاكستان به طور طبیعی بر دفاع استوار است و همواره تلاش نموده بر سر میز مذاكره، رهبران سیاسی را بر روی لبه تیغ قرار دهد. نیروی هوایی پاكستان تنها می‌تواند دشمنان خود را وادار كند قبل از حمله بیشتر فكر كنند.

PAF با كمك چین و تلاش بی‌وقفه متخصین خود تسلیحات موردنیاز را به صورت داخلی تولید كرده است. همكاری نزدیك پاكستان در جنگ بر علیه تروریسم، PAF را در زمینه انجام عملیات ضد شورشی در مرزهای افغانستان متبحر نموده است.

تلاش برای مدرنیزه نمودن پایگاه‌های زمینی دفاع هوایی پاكستان نیاز به سرمایه‌گذاری خارجی بیشتر دارد تا PAF را به دوران اوج خود بازگرداند. اما این كشور برای آماده نمودن پرسنل خود هنوز به سیستم‌های آموزشی پیشرفته‌تری نیازمند است.

در این میان بزرگترین رقیب نیروی هوایی پاکستان، یعنی نیروی هوایی هند نیز دارای ضعف‌هایی است. كمبود زیرساخت‌ها برای حمایت از تلاش‌های هوایی به خصوص در بخش جنوبی، گسترش ترکیب هواپیمای غربی و روسی و قابل اطمینان نبودن برخی از جنگنده‌های ,MIG سبب افزایش نرخ تصادف‌های هوایی در نیروی هوایی هند شده است.

آمریكا همواره تلاش می‌كند با فروش تجهیزات و هواپیما به دو كشور پاكستان و هند، نیروهای این دو كشور را در حالت تعادل قرار دهد.  در این راستا، در كنار فروش جنگنده‌های F-16 به پاكستان، به لاكهید مارتین و بویینگ اجازه داده تا جنگنده‌های F-16 و F/A-18 را به هند بفروشد.

در عین حال آمریکا با همکاری مشترک با این دو کشور قصد افزایش همكاری‌های استراتژیك و  افزایش امنیت ملی و بهبود سیاست خارحی آمریكا را دارد.

از آن‌جا که به دست آوردن مداوم سیستم‌های پیچیده نیاز به سرمایه‌ها و منابع عظیم انسانی و مالی دارد، پاكستان در حال حاضر برای دریافت تكنولوژی‌های برتر با مشكلات مالی رو‌به‌رو است. نیروی هوایی پاكستان تجهیزات كافی ندارد اما با توجه به بودجه و تشكیلات موجود، PAF یكی از نیروهای هوایی متبحر و آماده به حساب می‌آید. به هر شكل و در هر وضعیت ممكن، نیروی هوایی پاکستان به عنوان سپر بلای این کشور عمل خواهد کرد.

 

ترکیب ناوگان نیروی هوایی پاکستان

مرکز

نوع هواپیما

ستاد فرماندهی هوایی شمالی

 مرکز فرماندهی هوایی شمالی